Μητρικό γάλα: αποθήκευση σε γυάλινα ή πλαστικά δοχεία;

For english version click here: Breast milk: storage in glass or plastic bottles?

Σε παλαιότερη ανάρτησή μου είχα αναφερθεί σε οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την απαγόρευση της χημικής ουσίας βισφενόλη Α (ΒΡΑ) για την κατασκευή πλαστικών μπιμπερό και τις απόψεις που υπάρχουν για τις πιθανές δυσμενείς επιπτώσεις της στην υγεία των βρεφών. Ολόκληρη την ανάρτηση "Απαγόρευση χρήσης ΒΡΑ" μπορείτε να διαβάσετε εδώ.
Οι υπέρμαχοι της χρήσης γυάλινων δοχείων για την αποθήκευση τροφίμων, ελαίων, πόσιμων υγρών και άλλων ειδών ευρείας κατανάλωσης είναι πολλοί. Και όπως έχω ξαναγράψει, ειδικά για τα αιθέρια έλαια συστήνεται η αποθήκευσή τους μόνο σε γυάλινα δοχεία σκούρου χρώματος.
Την περίοδο αυτή διαβάζω ένα εξαιρετικά διαφωτιστικό βιβλίο για μέλλουσες μαμάδες, το "What to expect the first year" στο οποίο περιέχονται πολλές χρήσιμες πληροφορίες για νέους γονείς σχετικά με την φροντίδα ενός βρέφους και κάθε μήνα ανάπτυξης του πρώτου έτους της ζωής του. Σας το συνιστώ ανεπιφύλακτα!
Ωστόσο αισθάνθηκα μεγάλη έκπληξη όταν διάβασα σε αυτό ότι για την συλλογή και αποθήκευση του μητρικού γάλακτος στο ψυγείο ή τον καταψύκτη πρέπει να προτιμούνται τα πλαστικά δοχεία, χωρίς βέβαια την ουσία ΒΡΑ, από τα γυάλινα επειδή έχει αποδειχθεί ότι στις χαμηλές θερμοκρασίες τα λευκοκύτταρα που περιέχονται στο μητρικό γάλα και τα οποία καταπολεμούν τις ασθένειες, προσκολλώνται περισσότερο στο γυαλί απ' ότι στο πλαστικό με αποτέλεσμα να μην φτάνουν στο μωρό!
Μετά από μια έρευνα στο διαδίκτυο σχετικά με αυτό το θέμα ιδού τα αποτελέσματα:
σύμφωνα με άρθρο του Δελτίου Μαιευτικής Γυναικολογικής και Νεογνικής Φροντίδας (JOGNN) οι μικροβιοκτόνες ιδιότητες του μητρικού γάλακτος επηρεάζονται από τον τύπο του δοχείου αποθήκευσης. Συνήθως τα δοχεία που χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση μητρικού γάλακτος είναι γυάλινα, σακούλες πολυαιθυλενίου ή άκαμπτο πολυαιθυλένιο. Μια παλαιότερη μελέτη των Paxson και Cress που έγινε το 1979 ανέφερε την ύπαρξη χαμηλού αριθμού λευκοκυττάρων σε μητρικό γάλα που είχε αποθηκευτεί σε γυάλινα δοχεία. Μετέπειτα μελέτες ωστόσο κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο αριθμός των λευκοκυττάρων επηρεάζεται περισσότερο από την διάρκεια αποθήκευσης παρά από τον τύπο του δοχείου (Goldblum, Garza, Johnson, Nichols, & Goldman, 1981). Η αποθήκευση του μητρικού γάλακτος σε σακούλες πολυαιθυλενίου μειώνει δραματικά την ποσότητα των εκκριτικών αντισωμάτων IgA, ενώ η δυσκολία στο γέμισμα και τον χειρισμό αυτών αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο επιμολύνσεων. Τα άκαμπτα πλαστικά δοχεία πολυαιθυλενίου συντηρούν την σταθερότητα των κυττάρων και των ανοσογλοβουλινών (Goldblum, Goldman, Garza, Johnson, & Nichols, 1982). Με βάση μια μελέτη των Hopkinson, Garza, και Asquith του 1990 τα γυάλινα δοχεία αποτελούν την καλύτερη λύση για την αποθήκευση του μητρικού γάλακτος καθώς δεν προκαλείται καθόλου απορρόφηση εκκριτικών αντισωμάτων IgA και άλλων πρωτεϊνών απαραίτητων στο νεογνό.
Στην ιστοσελίδα του παγκόσμιου οργανισμού La Leche League, του οποίου στόχος είναι η προώθηση και η καλύτερη κατανόηση του θηλασμού καθώς και η σχετική εκπαίδευση και υποστήριξη των νέων κυρίως μητέρων, αναφέρεται ότι οι καλύτερες επιλογές για την αποθήκευση του μητρικού γάλατος είναι:
  • τα γυάλινα ή άκαμπτα πλαστικά δοχεία με εφαρμοστό καπάκι
  • τα δοχεία που δεν περιέχουν το αμφιλεγόμενο χημικό βισφενόλη Α (ΒΡΑ)
  • οι ειδικές σακούλες για την κατάψυξη του μητρικού γάλακτος
  • τα μιας χρήσης εσωτερικά καλύμματα μπουκαλιών ή οι πλαστικές σακούλες δεν συνιστώνται καθώς αυξάνεται ο κίνδυνος επιμόλυνσης. Ειδικά οι σακούλες είναι επιρρεπείς σε διαρροές και κάποιοι τύποι πλαστικών ενδέχεται να καταστρέφουν τα θρεπτικά συστατικά του γάλατος.
Σίγουρα η επιλογή δοχείου αποθήκευσης για το μητρικό γάλα εξαρτάται και από άλλους παράγοντες, όπως είναι το κόστος, ο διαθέσιμος χώρος που απαιτείται στο ψυγείο ή την κατάψυξη, ο τρόπος μεταφοράς αν συλλέγετε το γάλα εκτός σπιτιού, η ευκολία καθαρισμού κ.α. Ότι και αν αποφασίσετε πάντως, να θυμάστε ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να τηρείτε όλους τους κανόνες υγιεινής κατά την συλλογή του γάλατος και να ακολουθείτε πιστά τις οδηγίες των κατασκευαστών για την μεταφορά και τους χρόνους συντήρησης εντός και εκτός ψυγείου.